Genel Bilgi

Bilindiği gibi, ARWU-Jiao Tong (Çin) , WEBOMETRICS (İspanya), TIMES (İngiltere) ve LEIDEN (Hollanda) sıralama sistemleri dünya üniversitelerini farklı kriterlere göre sıralamaktadır. Gelişebilmek ve en iyiler arasına girebilmek için her üniversitenin diğer üniversitelere göre konumunu öğrenmeye ihtiyacı vardır. Sıralama sistemlerinde açık ve güvenilir kaynaklardan elde edilen verilerin kullanılması bu sistemlerin objektifliğini artırmaktadır. URAP sıralamasında, ISI (Information Sciences Institute) gibi uluslararası açık kaynaklar ile YÖK ve ÖSYM gibi ulusal kurumların yayınladığı veriler kullanılmıştır. Türk üniversiteleri için geliştirdiğimiz bu sıralama sistemi her üniversitenin kendi konumu hakkında bilgi sahibi olmasına yardımcı olacaktır. Üniversitelerimizin eksiklerini görüp kendilerini geliştirerek belirli bir süre içinde dünya sıralamalarında daha üst sıralara yükseleceğine inanıyoruz. Halen Türk üniversitelerinin dünyadaki yeri pek çok Avrupa üniversitesinden daha iyidir. Üniversitelerimiz tüm maddi sıkıntılara ve kadro sorunlarına karşın uluslararası sıralamalarda dünyanın en iyi üniversiteleri arasında yer almaktadır. Örneğin; 2010 yılında, ARWU-Jiao Tong tarafından yayınlanan dünyanın en iyi 500 üniversitesi arasında 1, TIMES tarafından yayınlanan dünyanın en iyi 250 üniversitesi arasında 2, LEIDEN tarafından yayınlanan dünyanın en iyi 500 üniversitesi arasında 9 Türk üniversitesi yer almaktadır. Benzer şekilde URAP 2010 dünya sıralamasında 63 üniversitemiz en iyi 2000 üniversite arasına girmiştir.


Geliştirdiğimiz sistem, üniversiteleri iyiler ve kötüler şeklinde ayırmayı hedeflememektedir. Amaç, üniversitelerin belirlenen kriterlere göre gelişmeye açık yanlarını fark etmelerine yardımcı olmaktır. Diğer sıralama sistemlerinde olduğu gibi bu sistemin de eleştiriye açık yönleri vardır. Gelecek önerilere göre düzenlemeler yapılarak sistem sürekli geliştirilecektir.


Bugün açıklanacak olan, üniversitelerin genel sıralamasında 9 akademik performans kriteri kullanılmıştır. Bu kriterlere göre üniversitelerimizi sıralayan çalışmamızın ilki 3 Ağustos 2009'da, ikincisi 5 Ocak 2010'da üçüncüsü Ekim 2010'da yayınlandı. Bu yıl ilk kez genel sıralamaya ek olarak; mühendislik, sosyal bilimler, temel bilimler, tıp, yaşam bilimleri ve ziraat - çevre bilimleri için ayrı sıralama listeleri hazırlanmıştır.

Üniversitelerimizin genel sıralamasında kullanılan 9 kriter aşağıda verilmektedir;

 

No

Kriter

Amaç

Kaynak

Açıklama

1

Makale Sayısı

Araştırma

ISI2

2010 yılına ait SCI, SSCI ve AHCI taramalarına giren makale sayısı

2

Öğretim Üyesi Başına Düşen Makale Sayısı

Araştırma

ISI2 ve
YÖK1

2010 yılına ait SCI, SSCI ve AHCI taramalarına giren makale sayısı / 2009 yılı Öğretim Üyesi Sayısı

3

Atıf Sayısı

Araştırma

ISI2

2006-2010 yılları arasında yayınlanan makalelere 2010 yılında yapılan atıf sayısı

4

Öğretim Üyesi Başına Düşen Atıf Sayısı

Araştırma

ISI2 ve
YÖK1

2006-2010 yılları arasında yayınlanan makalelere 2010 yılında yapılan atıf sayısı / 2009 yılı Öğretim Üyesi Sayısı

5

Toplam Bilimsel Doküman Sayısı*

Araştırma

ISI3

2006-2010 yılları arası yapılan toplam yayın, tebliğ vb. sayısı

6

Öğretim Üyesi Başına Düşen Toplam Bilimsel Doküman Sayısı

Araştırma

ISI3 ve YÖK1

2006-2010 yılları arası yapılan toplam yayın, tebliğ vb. sayısı / 2009 yılı Öğretim Üyesi Sayısı

7

Doktora Öğrenci Sayısı

Eğitim ve Araştırma

ÖSYM4

2009-2010 Öğretim Yılı doktora öğrenci sayısı

8

Doktora Öğrenci Oranı

Eğitim ve Araştırma

ÖSYM4

2009-2010 Öğretim Yılı doktora öğrenci sayısı / aynı dönemdeki toplam öğrenci sayısı

9

Öğretim Üyesi Başına Düşen Öğrenci Sayısı

Eğitim

YÖK1 ve ÖSYM4

2009-2010 Öğretim Yılı toplam öğrenci sayısı / 2009 yılı Öğretim Üyesi Sayısı

1. http://www.yok.gov.tr/content/view/320/118/ adresindeki "2009 Yılı Yayın İstatistikleri"nden alınmıştır.
2. 20.06.2011 tarihinde ISI Web of Science veri tabanından alınmıştır.
3. 20.06.2011 tarihinde ISI Web of Science adresinden alınmıştır. Makale, kısa makale, yorum/tarama makalesi, konferans bildirisi, kitap özeti, editöryal mektup, şiir, edebiyat/sanat eleştirileri gibi basılmış pek çok yayın türünü içermektedir.  
4. 2009-2010 Öğretim Yılı Yükseköğretim İstatistikleri kitabından (http://osym.gov.tr/belge/1-12038/2009-2010-ogretim-yili-yuksekogretim-istatistikleri-kit-.html) alınmıştır.


* Daha önceki sıralamalarda kullanılan Google Scholar verileri alan ayrımı yapmadığından bu yıl ISI'ın toplam bilimsel doküman verileri kullanılmıştır.

Yukarıda verilen 1. , 3. ve 5. kriterlerin büyük üniversitelerin lehine olduğu düşünülse de bu kurumların dünya bilimine daha çok katkı yaptıkları bir gerçektir. Bu katkıları nedeniyle yüksek puan almaları doğaldır. Tablodaki 2. , 4. ve 6. kriterler ise, üniversitelerin büyüklüğünden bağımsız olarak kişi başına üretkenliği ölçmektedir. Böylece büyük üniversiteler toplam çıktılarından, küçükler ise üretkenliklerinden dolayı yüksek puan alma şansına sahiptir. Performansın sürekliliği 5. ve 6. kriterler, güncelliği ise diğer kriterler ile ölçülmektedir. Ayrıca SCI, SSCI ve AHCI endekslerine giren dergilerde yayını az olan ancak konferans ağırlıklı bilimsel çalışması olan üniversitelerin bu çabası da 5. ve 6. kriterlerden aldıkları puanlarla değerlendirilmektedir.


Yukarda verilen dokuz kritere göre altı ayrı sıralama yapılmıştır. 2000 yılından önce kurulmuş olan 74 üniversite kendi içinde (Tablo 1) ve 2000'den sonra kurulan 51 yeni üniversite de kendi içinde  (Tablo 2) sıralanmıştır. Tıp fakültesi olan 57 (Tablo 3) ve olmayan 68 üniversite  (Tablo 4) de kendi içlerinde ayrıca sıralanmıştır. Tablo 5'de 96 devlet üniversitesi ve Tablo 6'da 29 vakıf üniversitesi kendi içlerinde sıralanmıştır. Son olarak da Tablo 7'de 125 üniversitemizin genel sıralaması ve puanları verilmiştir.


Bu yıl ilk kez genel sıralamaya ek olarak üniversitelerimizin alanlara göre sıralamaları da ilan edilmiştir. Mühendislik, sosyal bilimler, temel bilimler, tıp, yaşam bilimleri ve ziraat - çevre bilimlerine göre yapılan sıralamalar 6 ayrı tabloda verilmektedir (Tablo 8 – 13). Alanların belirlenmesinde ISI'ın dergilere göre yaptığı sınıflandırma esas alınmıştır (her bir alanın içerdiği alt alanlar ve konulara http://tr.urapcenter.org/2011/field.php adresinden ulaşılabilir). Bu nedenle alan kavramımız fakülte ya da bölüm kavramıyla örtüşmemektedir. Örneğin; tıp fakültesi olmayan bir üniversite, bu alanda yayın yapıyorsa, tıp alanı sıralamasında yer alabilmektedir. Alan sıralaması kriterlerinin genel sıralamadan en önemli farkı, öğretim üyesi başına düşen verilerin elde edilemeyişidir. Buna karşılık alana göre yapılan sıralamada yayın kalitesini belirleyen yeni bir kriter kullanılmıştır (Toplam Dergi Etki Faktörü). Bu kriter, o alandaki farklı dergilerde çıkan makale sayılarının ilgili dergilerin etki faktörleri ile çarpılmasından elde edilmektedir.

Alanlara göre yapılan sıralamada her alan için aşağıdaki 4 kriter aynı tabloda verilen ağırlık yüzdeleriyle kullanılmıştır.

No

Kriter

Amaç

Kaynak

Ağırlık

Açıklama

1

Makale Sayısı

Araştırma

ISI

% 35

2010 yılına ait SCI, SSCI ve AHCI taramalarına giren makale sayısı

2

Atıf Sayısı

Araştırma

ISI

% 25

2006-2010 yılları arasında yayınlanan makalelere 2010 yılında yapılan atıf sayısı

3

Toplam Bilimsel Doküman Sayısı

Araştırma

ISI

% 25

2006-2010 yılları arası yapılan toplam yayın, tebliğ vb. sayısı

4

Toplam Etki Değeri Faktörü

Araştırma

ISI

% 15

2006-2010 yılları arası yayınlanan makale sayılarının basıldıkları dergilerin etki faktörleri ile çarpımlarının toplamı

Hem genel hem de alan sıralamalarında, puanların hesaplanmasında veri dağılımları göz önünde bulundurularak medyana bağlı doğrusal puanlandırma yöntemi kullanılmıştır. Buna göre, ilk olarak üniversiteler o kritere ait verilerine göre büyükten küçüğe sıralanır. Daha sonra, o kritere ait verisi olan üniversiteler dikkate alınarak medyan değeri hesaplanır. Bu değere karşılık gelen üniversite 50 puan alırken en yüksek değere sahip olan 100, en düşük değere sahip olan ise 0,1 puan alır. O kriterde en yüksek değere sahip üniversite ile medyan değerine sahip üniversite arasında kalan tüm üniversiteler doğrusal puanlandırma yöntemi ile 50-100 aralığında puanlandırılır. Aynı yöntem ilgili kriterde en düşük performansa sahip üniversite ile medyan değerine sahip üniversite arasında kalan diğer üniversitelerin puanlarının hesaplanmasında kullanılır.

Tablolardaki tüm veriler herkesin ulaşabileceği verilerdir ve hatalı rakamlar tespit edildikçe teknik ekip tarafından belirli aralıklarla düzeltilecektir. Her üniversitenin yayın sayısı, atıf sayısı, doktora öğrenci sayısı gibi verilere ve bu veriler için aldığı puanlara detaylı olarak http://tr.urapcenter.org adresinden ulaşılabilir.


Orta Doğu Teknik Üniversitesi Enformatik Enstitüsü'nde URAP (University Ranking by Academic Performance) Laboratuvarında yürütülen bu çalışmamız Teknik Kurul, Teknik Ekip ve Danışma Kurulunun ortak ürünüdür. Teknik Kurulu'muzda görev yapan Prof Dr. Nazife Baykal, Prof. Dr. Ayşen Akkaya, Prof. Dr. Canan Çilingir, Yrd. Doç.Dr. Sevgi Özkan, Dr. Murat Perit Çakır'a, Teknik Ekibimizde yer alan Oğuzhan Alaşehir, Fatih Ömrüuzun, Nergis Gürel, Buket Aran'a ve Prof.Dr. Nusret Aras, Prof.Dr. Tunçalp Özgen, Prof.Dr. Engin Ataç, Prof.Dr. Ülkü Bayındır, Prof.Dr. Attila Aşkar ve Prof.Dr. Yaşar Sütbeyaz'dan oluşan Danışma Kurulu'muza teşekkür ederiz.


Bu çalışmamızın Türk üniversitelerinin dünya sıralarında daha iyi yerlere çıkmasına katkıda bulunmasını diliyoruz.

Prof.Dr. Ural Akbulut
ODTÜ Kimya Bölümü

 


Haberler

URAP 2012 Ekim

(15.10.2012) Urap Araştırma Merkezi tarafından 2012 yılı için ilk 2000 Dünya Üniversitesinin Sıralaması açıklanacaktır.

URAP 2012 Eylül

(12.09.2012) QS sıralamasında yer alan üniversitelerimizin durumları açıklanmıştır.(.pdf)

URAP 2012 Ağustos

(16.08.2012) Scımago Ve Arwu 2012 Dünya Sıralamalarında Türk Üniversitelerinin Durum Raporunu Açıklamıştır.(.pdf)

URAP 2012 Temmuz

(15/07/2012) Dünya Sıralamalarında 143 Türk Üniversitesinin Durumu Açıklanmıştır. (.pdf)

URAP 2012 Haziran

(30/06/2012) Qs Tarafından Açıklanan 29 Bilim Alanındaki Üniversite Sıralaması Ve Üniversitelerimizin Yerleri Açıklanmıştır. (.pdf)

URAP 2012 Ocak

(09/01/2012) Üniversite Sıralamalarında Türk Üniversitelerinin 2011 Durumu Açıklanmıştır.(.pdf)

URAP 2011 Aralık

(12/12/2011) Leiden Üniversitesi 2011 Dünya Sıralamasında Türkiyenin Durumunu Açıklamıştır.(.pdf)

URAP 2011 Eylül
(21/9/2011) URAP 2011 Eylül Türkiye Üniversiteleri Sıralaması 21 Eylül 2011 tarihinde açıklanmıştır.
URAP 2011
(2/7/2011) URAP 2011 Türkiye Üniversiteleri Sıralaması 2 Temmuz 2011 tarihinde açıklanmıştır.
URAP Ekim 2010
(21/10/2010) URAP Ekim 2010 Türkiye Üniversiteleri Sıralaması yayınlandı...
URAP 2010 Dünya Üniversiteleri
(3/12/2010) URAP 2010 Dünya Üniversiteleri Sıralaması 3 Aralık 2010 tarihinde açıklanmıştır...

URAP Haber Bülteni Üyeliği



Valid XHTML 1.0 Transitional Valid CSS!